Koronavirüs salgınıyla mücadelemizde birinci elden haber kaynağı konumunda bulunan Bilim Kurulu dün gerçekleştirilemeyen toplantıyı bugün gerçekleştirdi.
'SAĞLIK BAKANI FAHRETTİN KOCA'NIN AÇIKLAMALARI'
Salgın boyunca üzerimde çok ağır bir sorumluluk olsa da her durumda karşınıza çıkıp sizlere gelişmeleri iletmeye çalıştım. Bunun görev olmasının yanında insani yanı da var.
Korku dolu haberleri en anlaşılır şekilde açıklamak ve bunu salgın boyunca yapmak gerçekten çok zor. Bu zorluktaki en büyük desteğim sizler oldunuz. Beni ailenizin bir ferdi olarak kabul ettiniz. Hepinize ayrı ayrı teşekkür ederim.
'ÜLKEMİZ KENDİSİNİ KARANLIK BİR TÜNELİN İÇİNDE BULDU'
Salgın hastalık ortaya çıkınca ülkemizde kendisini tüm dünya devletleri gibi karanlık bir tünelin içinde buldu. Biz ilk günden beri bilimin ışığıyla o tüneli aydınlatmaya ve önümüzü görmeye çalıştık. Ülkemizin her bir ferdini arkamıza alarak yolumuzu belirlemeye çalıştık. Huzurlarınızda bir kez daha Bilim Kurulumuza teşekkür etmek isterim.
Tünelin ucunda bir ışık belirince arkamızdakilerin öne doğru atıldığına, önden gidenleri ezmeye çalışmasına da şahit olduk. Bu her ne kadar işimizi zorlaştırsa da elimizdeki meşaleyi bırakmadan, bilimden vazgeçmeden yolumuza devam ettik. Salgın her alanda bizi etkiledi. Dünyanın ahlakını yeniden tanzim etti. Ülkelerinin birbirlerinin yardım malzemelerine el koyduklarına şahit olduk. Alışkanlıklarımız değişti. Bunlar sancılı değişikliklerdir, farkındayım.
'2020 YILI TARİHE GEÇECEKTİR'
Bu yıl tüm dünyanın ortak bir amaç uğruna mücadele ettiği ama henüz amacına ulaşmadan sonlanan bir yıl olarak tarihe geçecektir. Tarih bu yılları büyük salgın yılları olarak anacaktır.
Sürü bağışıklığını uygulamaya çalışan İsveç'te 789, en çok vaka ve vefa sayılarına ulaşan ABD'de 984, virüste mutasyon görülen İngiltere'de 994 vefat görüldü. Türkiye'de ise milyon nüfus başına vefat sayımız 216'ya ulaştı. Günlük vaka sayıları dünyada nisan ayındaki ilk pik döneminde 80 binlerdeydi. Şu an ise neredeyse 9 kat artışla 700 binlere ulaştı.
Nisan ortasındaki ilk döneminde 8 bin 500 civarında olan günlük vefat sayılarının şu an %70 artışla 14 binlere ulaştığını görüyoruz. Son günlerde İngiltere gibi ülkeler kontrolsüz vaka artışlarını virüsün mutasyonuna bağlayarak açıklamaya çalışmaktadır.
Salgın gelişmiş olduğu iddia edilenle geri kalmış olduğu sanılanı eşitledi. Ülkemizde de ekim ayının 2. yarısından itibaren hızlı bir vaka artışı baş gösterdi. Birçok ilimizde 0'ü geçen artışlar oldu.
İl ziyaretleriyle yerinde değerlendirme, HES kodunun tüm kamu kurumlarında, konaklama tesislerinde kullanımının yaygınlaştırılması, düğün-nişan gibi etkinliklere kısıtlama getirilmesi, hizmet sunum şekillerinin sınırlanması, kabalık meydan ve sokaklar için getirilen kısıtlama ve kontroller, okulların tekrar uzaktan eğitime geçmesi gibi yaygın genel tedbirler hayata geçirildi.
Bunun yanında salgının seyrine göre illerimizle tek tek değerlendirmeler yaparak yoğun bakım ve filyasyon kapasitelerimizin artırıldığı bir dönemi yaşadık.
Valilerimiz, il sağlık yöneticilerimizle yaptığımız görüşmeleri ve illerin durumunu anlık olarak kamuoyuyla paylaşmaya gayret ettim.
İLLERDEKİ SON DURUMU AÇIKLADI
Günlük vaka sayılarında
Gaziantep'te %66
Tekirdağ, Bursa ve İzmir'de %60
Ankara ve Samsun'da %55
Trabzon ve Adana %50
Diyarbakır ve Hatay %48
Kayseri ve Kocaeli %45 düşüşler sağlandı.
İstanbul'da vaka sayısında önemli oranda düşüş sağlanırken, hastane yatışlarına ve yoğun bakım doluluk oranlarına %25 olarak yansıdı.
Gerek iller düzeyinde bütün kamu kaynaklarının harekete geçirilmesinde destek ve katkılarıyla sayın İçişleri Bakanımız Süleyman Soylu beyefendiye ve valilerimize teşekkür ediyorum.
İNGİLTERE'DEKİ YENİ KORONAVİRÜS MUTASYONU'
Bugünlerde dünya virüsün mutasyonuyla ilgili tedbirlere yoğunlaşmış durumdadır. Biz de gerekli tedbirleri vakit geçirmeden uyguladık. İngiltere bir mutasyon olduğunu ve bunun virüsün daha hızlı yayılmasına neden olduğunu ilan etti. Bu mutasyon eylül ayından beri mevcut.
Mutasyonun yayılma hızını artırması çarpan etkisi yapabilir ancak mutasyon ve varyasyonlar düzenli olarak taranmaktadır. Anlaşılan ok i İngiltere'deki kontrolsüz vaka artışının nedeni araştırılırken eylül ayından beri var olan mutasyon dikkati çekmiştir.
Türkiye hastalığı önemseyerek tedbirleri en erken alan ülkelerin başında yer almaktadır. Bu sayede virüsün ülkeye girişini 3 ay geciktirdik. Virüs daha hızlı bulaşsa da tedbirler en etili silahımız.
'İNAKTİF AŞI BİLİNEN EN KADİM AŞI YÖNTEMİDİR'
DSÖ de bu durumun aşı çalışmalarını olumsuz etkilemeyeceğini açıkladı. Bugün en çok merak ettiğiniz konunu aşı olduğunu biliyorum. Huzurlarınızda bir kez daha inaktif aşı tercih ettiğimizi izah etmek istiyorum. İnaktif aşı bilinen en kadim aşı yöntemidir. En basit ifadeyle virüs uygun ortamlarda çoğaldıktan sonra öldürülerek onu tanıması için vücuda enjekte edilmesidir.
Bu aşı türüyle ilk defa bağışıklama amaçlı aşı yapılmıyor. Bu , faydasından emin olduğumuz bir yöntemdir. Ayrıca ülkemizde devam eden aşı çalışmalarından önde giden 3 tanesi inaktif aşılardır. Bununla birlikte ülkemizde adenovirüs temelli iki aşı adayımız insan çalışmalarına ulaşmıştır.
'AŞININ GELİŞ TARİHİ BELLİ OLDU'
Bilim Kurulumuzun değerlendirmesiyle aşının ülkemizde kullanılması konusunda kendi insanımızda gösterdiği etkiden emin olduk. Artık aşının Türk insanında etkili olduğundan eminiz.
Bu güzel haberi yeni bir haber ile süslemek isterim. Çin makamları da Türkiye'ye gönderilecek aşı dozları için onay işlemlerini tamamladılar. Aşılarımız bir aksilik olmazsa pazarı pazartesiye bağlayan gece yola çıkıyor. İnancımız bize her darlıktan sonra bir genişlik olduğunu söylüyor.
Bu güzel haberlerin milletimiz için,insanlık için hayırlara vesile olmasını diliyorum.
Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumumuza bugün sonuçları bildirilen faz-3 çalışmasıyla ilgili Bilim Kurulumuzda değerlendirilen bu sonuçları çalışmayı da koordine eden Serhat Ünal hocanın açıklamaları:
'EK TEDBİRLER ALINACAK MI?
Bir taraftan tedbirler alınıyor, ek tedbirler alınacak mı? Vaka sayıları düşüyor mu yoksa artıyor mu, işte bunlar değerlendirilip buna göre tedbirler alınıyor. Bilim Kurulu'ndan yeni tavsiye gelir mi? Bunu da takipte olacağız.
'SORU CEVAP BÖLÜMÜ'
Aşılama stratejisi nasıl olacak? Aşılanacak gruplar netleşti mi?
Pazartesi günü itibarıyla Türkiye'de aşılar olacak. Özellikle Bilim Kurulumuz daha önce bu konuyla ilgili geniş bir çalışma yaptı. 4 aşamalı bir strateji hazırlandı.
İlk planda sağlık çalışanları olmak üzere yapılmıştı. Öncelikle sağlık çalışanlarımızdan başlamış olacağız. 9 milyon kişini olacağını söyleyebilirim ilk aşamada.
'KORONAVİRÜS MUTASYONU HAKKINDA'
Dünyada temmuz-ağustos-eylül ayından itibaren mutasyonların olduğu, Türkiye'de de benzer mutasyonların olduğu, daha çok bulaştırıcılığı olduğunu söylemiştik.
Biz de ülke olarak belli zaman dilimlerinde yaygın şekilde mutasyon olup olmadığı şekilde analizini yapıyoruz. Bizdeki veriler de bulaşıcılığın arttı yönündeydi.
Bizim şu ana kadar yaptığımızı ön inceleme ve analizlerde İngiltere'dekine benzer bir mutasyona rastlamadığımızı ama gelecek hafta genom analizi yaparak daha net bir şey söylemek mümkün. İngiltere, Danimarka ve Güney Afrika için bir kısıtlama söz konusu oldu. Şu an yeni bir kısıtlamayı düşünmüyoruz ama ülkelerle ilgili farklı bir şey gündeme gelirse her an bu kısıtlamalar tekrar yapılabilir.
Şu dönemde üzerinde durmamız gereken, virüsün mutasyonuyla birlikte bulaştırıcılığının arttığı, bir araya gelmelerin, kalabaılık ortamlarda bir arada olmanın bu bulaştırıcılığın artışıyla birlikte daha riskli olduğunu söyleyebiliriz.
'ÇOCUKLARDAKİ VAKALAR ARTIYOR MU?'
Bilim Kurulu Üyesi ve Çocuk Hastalıkları Enfeksiyon Uzmanı Prof. Dr. Ateş Kara, çocuklarda Mis-C sendromu görüşmesiyle ilgili şunları söyledi:
Çocuklarda MIS-C tablosunda bir artış var. Toplum içerisindeki vaka sayısı artınca virüs olan çocuk sayısı da artıyor. Bugünlerde MIS-C tablosundaki vakalar azalmaya başladı.
Çocukların özellikle Covid-19 virüsünü aldıklarında çok fazla semptom geliştirmiyorlar ama vücutları buna bir cevap geliştiriyor.
Gözlerinde kızarıklık, kalplerinde tulum, ciltlerinde döküntü gibi. MISC- dediğimiz tablo da o.
Virüsün bulaştırıcılığının arttığını söylüyor İngiltere'deki mutasyonla ilgili değerlendirmeler ama bu tam kesin olarak gösterilmiş değil. Çocuklarda ister istemez virüsün sayısı artıracaktır ama İngiltere'de vaka taşıyan çocuk sayısına bir artış olarak görülmedi bu. Çocuklardaki vaka sayısında artış olarak bir yansımamız yok.
'YERLİ AŞI ÇALIŞMALARI'
5 tane ilave aşının faz safhasına, insan çalışma safhasına geldiğinin, bunlardan 3 tanesinin inaktif aşı olduğunu söylemiştim. Adenovirüs çalışması da ayrıca söz konusu. Zannediyorum ocak ayı içerisinde bunlardan 1-2 tanesi daha faz çalışmasına geçmiş olur. Bunun dışında inaktif olan faz-1 çalışmasını tamamlamış olan aşı çalışmamızla ilgili faz-2'de 200 kişiyle yapılmış olacak. Bununla ilgili gönüllülerin sağlık taramalarına başlandı.
'AŞI KORUYUCU MU'
%91.25. Her geçen gün, vaka sayıları arttıkça bu oran daha da yükselecek. Gönüllüler arasında 40 enfekte olan kişi olduğunda, şu an 29, sonlanmış olacak. 40 dediğimiz, aşılanmış olup Kovid geçiren kişi sayısı. Aşılanmış veya plasebo. Salgının seyri vakalar giderek azaldıkça uzamış oluyor. Ne kadar süreceğini söylemek zor fakat şu an %91.25 koruyuculuk. Aşı zorunlu değil demiştik. Aşının zorunlu olarak yapılmasından yana değiliz. İkna ederek bu aşının yapılması gerektiğine inanıyoruz. Kendim de sağlık çalışanlarıyla birlikte ilk aşıyı olan kişilerden biri olacağım.
'GRİP SALGINI İLE İLGİLİ'
Şu an influenzayı görmüyoruz. Taramalarımızda daha görmüş değiliz. Dolayısıyla vatandaşımızın tedirgin olmasına gerek yok. Tabii ki bu dönemde alınan tedbirlerin katkısı çok büyük. Çünkü influenzanın daha çok çocukluk yaş grubunda görüldüğünü biliyoruz.